Enkele weken terug ontving ik een lijst nieuw verschenen boeken op het gebied van de Italiaanse taal- en letterkunde, en ik werd aangenaam verrast door het ontdekken dan een van de interessante titels op de lijst – Il nuovo romanzo: la narrativa d’avanguardia nella prima fase della postmodernità (1953-1973), van Federico Fastelli – was beschikbaar op de “Libreria open access” van de uitgever, Firenze University press, samen met ongeveer andere 300 boeken en 24 tijdschriften.

Een vergelijkbaar digitale platform voor open access boeken en tijdschriften heeft ook de Venetiaanse Edizioni Ca’ Foscari, waar het boek Televisionismo. Narrazioni televisive della storia italiana durante la Seconda Repubblica (red. Andrea Hajek, Monica Jansen en Maria Urban), eerder besproken op deze blog, binnenkort zal verschijnen.

pleiadi

Naast de websites van afzonderlijke universiteitsuitgevers en – wat betreft Italië – naast Pleiadi (landelijke open access platform voor Italiaanse universiteiten en onderzoeksinstellingen), bestaat ook een aantal internationale websites waar verschillende multidisciplinaire open access catalogi tegelijk doorzoekbaar zijn:

- DOAB – Directory of open access books;

- OAPEN – Open Access in Publishing in European Networks;

- OpenDOAR – Directory of open access repositories.

Voor een overzicht van open access titels en uitgevers, kijk op de blog van Amerikaanse collega Jeffrey Beall: Scholarly open access: critical analysis of scholarly open-access publishing. Voor een up-to-date discussie rondom het fenomeen open access binnen de Humaniora, kijk naar het programma van het symposium Rushing to revolution? Open access models for Humanities journals, die de Universiteitsbibliotheek Utrecht en TS – Tijdschrift voor tijdschriftstudies organiseren op 17 oktober a.s.

De Eerste Wereldoorlog begon in Italië pas in 1915, en toch is juist 2014 – een eeuw geleden dat de oorlog uitbrak – gelegenheid voor allerlei initiatieven rondom het conflict, zoals eerder vermeld ook op deze blog.

Wat het Schiereiland betreft, horen enkele literaire werken, geïnspireerd door oorlogservaringen, tot de klassiekers uit de Italiaanse literatuur van de 20e eeuw:

- de Trilogia dell’altopiano van Mario Rigoni Stern, waarvan de drie delen beschikbaar zijn bij de UvA-bibliotheek als afzonderlijke titels (Storia di Tönle uit 1978, L’anno della vittoria uit 1985 en Le stagioni di Giacomo uit 1995) en in het verzameld werk van de schrijver, Storie dall’altipiano.

- Un anno sull’altipiano (1938) van Emilio Lussu – die juist Rigoni Stern als het mooiste noemde van de boeken over de Eerste Wereldoorlog («Tra i libri sulla Prima guerra mondiale Un anno sull’Altipiano di Emilio Lussu è, per me, il piú bello») – zal binnenkort beschikbaar worden bij de UvA-bibliotheek in de uitgave van Ilisso, een uitgeverij die wil «documentare e raccontare la storia e la cultura di Sardegna tra tradizione e contemporaneità».

- La paura e altri racconti della Grande Guerra (1919-23) van Federico de Roberto, enigszins minder bekend dan de werken van Rigoni Stern en Lussu, is kort geleden toegevoegd aan de collecties van de UvA-bibliotheek.

Grande Guerra 3

 

Daar waar Rigoni Stern, Lussu en De Roberto in een adem genoemd kunnen worden met wellicht het bekendste boek over de Eerste Wereldoorlog (Erich Maria Remarque’s Im Westen nicht Neues uit 1929), heeft Italië ook een eigen bijdrage weten te leveren aan films rondom het conflict van 1914-1918: Uomini contro van regisseur Francesco Rosi (1970, geïnspireerd door het boek van Lussu) en vooral La grande guerra van regisseur Mario Monicelli (1959, Leone d’oro op de Filmfestival van Venezia) verdienen een eervolle vermelding naast de internationaal bekendere meesterwerken van Lewis Milestone, All quiet on the western front (1930, naar het roman van Remarque) en van Stanley Kubrick, Paths of glory (1957).

Over de verhouding tussen Italiaanse literatuur (en films) en de Eerste Wereldoorlog zijn er in de boekencollecties van de UvA-bibliotheek ook enkele recente wetenschappelijke publicaties beschikbaar:

- Mario Isnenghi, Il mito della grande guerra, Il Mulino 2014.

- Giovanni Capecchi, Lo straniero nemico e fratello: letteratura italiana e grande guerra, Clueb 2013.

- Elisabetta Carta, Cicatrici della memoria : identità e corpo nella letteratura della Grande Guerra : Carlo Emilio Gadda e Blaise Cendrars, ETS 2010.

 

Foto komt uit de website van de University of Southern California.

P.S.: enkele van de bronnen waarnaar de tekst hierboven linkt zijn buiten het UvA-domein alleen beschikbaar voor UvA-medewerkers en -studenten, kijk voor meer informatie hier.

Op zaterdag 18 oktober 2014 organiseert de Marcel Proust Vereniging een lezing van schrijver en vertaler Jelle Noorman over zijn boek Geen tijd voor Proust, “waarin Noorman op zoek gaat naar het mysterie van tijd en identiteit in het werk van de allergrootste Franse romancier”.

De bijeenkomst vindt plaats in het Institut français des Pays-Bas (Maison Descartes), Vijzelgracht 2A, Amsterdam, voor meer details zie hier.

marcel proust

 

Dit jaar is het precies honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog uitbrak. Op vrijdag 7 november organiseert de SRNU Stichting van Romanisten aan de Nederlandse Universiteiten een nascholingscursus voor VWO docenten rondom het thema De Grande Guerre in de Franse literatuur: kijk hieronder voor meer details.

7 november 2014-Grande Guerre_Page_17 november 2014-Grande Guerre_Page_2

Ter gelegenheid van het tentoonstellingsproject Grandeur. Franse beeldhouwkunst van Laurens tot heden presenteert Museum Beelden aan Zee een lezing van de romanist Manet van Montfrans, getiteld: Terug naar de oorsprong. Voorgeschiedenis en geschiedenis in de hedendaagse Franse literatuur. De lezing zal worden gegeven in museum Beelden aan Zee op donderdag 2 oktober aanstaande om 20.00 uur (meer details hier).

Tijdens de lezing zal Manet van Montfrans een uiteenzetting geven over een onderwerp dat ook wordt behandeld in haar recent verschenen publicatie Steltlopen door de tijd. Over geheugen en geschiedenis in de moderne Franse literatuur.

beelden aan zee

In de afgelopen drie decennia hebben Frankrijks onderaardse prehistorische kunstschatten – de rotswandschilderingen van Lascaux, Chauvet, Pech-Merle, Pincevent – een opvallende rol gespeeld in het verhalende proza van o.a. Jean Rouaud en Pierre Michon. Tijdens de lezing wordt ingegaan op de uitwerking van dit gegeven in het werk van Rouaud, met nadruk op zijn verhalenbundel Préhistoires (Gallimard, 2007) en roman De beloofde vrouw (La femme promise, Gallimard, 2009). In een vergelijking van Rouauds teksten met De hengelaars van Castelnau (La Grande Beune, Verdier, 1996) van Pierre Michon wil de spreekster laten zien hoezeer de visie van beide auteurs op de aard van de prehistorische samenlevingen en de functie van de rotsschilderingen verschilt. Tot slot zal zij aangeven hoe deze visies zich verhouden tot de interpretaties van enkele schrijvers die Rouaud en Michon op dit gebied zijn voorgegaan, Georges Bataille en Maurice Blanchot.

Mw. dr. M.A.E. van Montfrans-van Oers is romanist en is gespecialiseerd in hedendaagse Franse literatuur. Sinds 2009 is ze als gastonderzoeker verbonden aan de leerstoelgroep Moderne Europese Letterkunst van de UvA. Daarnaast is ze voorzitter van het bestuur van de Stichting van Romanisten aan Nederlandse Universiteiten.

Foto van Museum Beelden aan zee komt uit de website www.visitthehague.com.

Op vrijdag 26 september wordt Dagboek van een vreemdeling in Parijs van Curzio Malaparte gepresenteerd: schrijver Joris van Casteren zal het boek introduceren en in gesprek gaan met vertaler Jan van der Haar en schrijver Tom Lanoye. Tevens zal een fragment worden vertoond uit Kaputt, de Malaparte-documentaire van Hans Keller.

Kijk voor meer informatie op de website van het Istituto Italiano di Cultura per i Paesi Bassi, waar de presentatie plaatsvindt.

Het boek verschijnt in de reeks Privé-domein van uitgever De Arbeiderspers.

Boekomslag uit de Uitnodigingsbrief van het Istituto Italiano di Cultura.

curzio malaparte

 

 

 

Volgende week vrijdag, 27 juni, geeft Francesca Melandri (Rome 1964) de openingslezing van de studiedag Narrazioni e memorie di un’Italia divisa: verità e giustizia, een extra-activiteit van de gelijknamige MasterLanguage cursus Italiaans.Francesca Melandri

De studiedag vindt plaats van 10 tot 13 in het Bungehuis: meer informatie op de website van MasterLanguage.

Van Francesca Melandri zijn zowel Eva dorme als Più alto del mare beschikbaar bij de UvA-Bibliotheek.

Foto uit de website van Uitgeverij Cossee, die de Nederlandse vertalingen van Melandri publiceert.

Romanzo criminale la serieDonderdag 19 juni om 19 uur vindt de presentatie plaats van het boek Televisionismo. Narrazioni televisive della storia italiana durante la Seconda Repubblica (red Andrea Hajek, Monica Jansen en Maria Urban – Edizioni Ca’ Foscari, verwacht).

De avond is een initiatief van de Werkgroep Italië Studies, «forum voor iedereen die zich in Nederland en Vlaanderen met de bestudering van Italië bezig houdt», o.a. uitgever van het tijdschrift Incontri. Rivista europea di studi italiani.

Aan het debat – geleid door Chiara Bonfiglioli van de University of Edinburgh – nemen deel UvA-docenten Maria Urban en Ronald de Rooij, samen met Monica Jansen en Susanne Knittel van de Universiteit Utrecht en Andrea Hajek van de University of Glasgow.

Toegang is gratis na reservering via de website van het Italiaans Cultureel Instituut in Amsterdam, tevens medeorganisator en locatie (Keizersgracht 564) van de avond.

Afbeelding (www.IMBD.com) van de televisieserie Romanzo criminale, gebaseerd op de gelijknamige roman van Giancarlo De Cataldo, beschikbaar ook op de UvA-Bibliotheek.

Sinds kort online beschikbaar via de UvA-Bibliotheek (met dank aan collega Lidie Koeneman, Vakreferent Klassieke talen en Wijsbegeerte), de Brill’s Encyclopaedia of the Neo-Latin World focust zich op «the enduring history and wide-ranging cultural influence of Neo-Latin, the form of Latin that originated in the Italian Renaissance and persists to the modern era».

De encyclopedie is gestructureerd op een aantal uitgebreide hoofdstukken (Macropedia) – onder andere over Latin and the Vernacular en Neo-Latin literature – en op diverse beknopte lemmas (Micropedia): Leon Battista Alberti, Pietro Bembo, Marsilio Ficino, Francesco Petrarca en Lorenzo Valla horen bij de Italiaanse auteurs vertegenwoordigd in het naslagwerk, terwijl Latin and the Social media kijkt naar de verhouding tussen de taal van de klassieke cultuur en de meest recente ontwikkelingen van het internet (de afbeelding hieronder komt uit de website van Radio Bremen, die een wekelijkse samenvatting van het nieuws publiceert in het Latijn).

Radio Bremen

concorsolinguamadre

Onlangs gesignaleerd door UvA-docent Maria UrbanCartoline d’Africa: le colonie italiane nelle rappresentazioni letterarie, geschreven door Silvia Camilotti (docent in Bologna) en gepubliceerd open access door de Venetiaanse Università Ca’ Foscari.

Hieronder, de eerste zin van de Introduzione (p. 7) en de Sommario helpen het belang van het boek aan te duiden in het kader van de “post-colonial studies” rondom (de literatuur van) het Schiereiland:

«L’idea sullo sfondo della presente analisi – che si sviluppa intorno al confronto tra le immagini delle ex colonie italiane d’Africa presenti in romanzi in lingua italiana di autrici e autori contemporanei – vede nella letteratura un dispositivo capace di trasmettere e plasmare gli immaginari di chi legge, avvallando o decostruendo luoghi comuni»

  • Il discorso coloniale nella letteratura italiana del ventennio fascista
  • Visioni controverse: Etiopia ed Eritrea tra evocazione mitica e storia
  • Sguardi sulla Somalia (post)coloniale: continuità e fratture
  • Vissuti e memorie libici, dall’occupazione italiana alla jalaa
  • Per un’altra ‘Africa in Italia’

Ook de UvA-bibliotheek (locatie Bungehuis) bouwt een collectie op over het onderwerp “post-colonial studies” in Italië. Hier is een selectie titels van secundaire literatuur:

Scrittori migranti in Italia : (1990-2012) (2013)

Migrant imaginaries : figures in italian migration literature (2013)

Cinema e autori sulle tracce delle migrazioni (2013)

Certi confini : sulla letteratura italiana dell’immigrazione (2010)

La quarta sponda : scrittrici in viaggio dall’Africa coloniale all’Italia di oggi (2009)

Nuovo immaginario italiano : italiani e stranieri a confronto nella letteratura italiana contemporanea (2009)

Vedere gli immigrati attraverso il cinema : guida alla formazione interculturale (2004)

 

Foto uit de site Concorsolinguamadre.it.

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Archieven

Blog Stats

  • 41,044 hits

Inhoud

Copyright

Creative Commons License
Stefano Giani's and Yasmina el Haddad's work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Unported License.
Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 119 andere volgers