Scripties onder de loep: Marcadores verbales de persona y número en español

Deze week sluit Heleen Bos haar Bachelor Spaanse Taal en Cultuur af met een taalkundige scriptie getiteld Marcadores verbales de persona y número en español: ¿Marcadores referenciales aposicionales o de concordancia contextual?
In deze scriptie onderzoekt zij vanuit het taalkundig-theoretisch kader van de Functionele Grammatica het verschijnsel dat in het Spaans de mogelijkheid bestaat het onderwerp van de zin weg te laten als dit een persoonlijk voornaamwoord is.

Begeleider was Kees Hengeveld (Taalwetenschap)

Voor Blog Notrsum  maakte Heleen Bos een samenvatting van haar scriptie:

Voor mijn Bachelorscriptie heb ik onderzoek gedaan naar het weglaten van subjectpronomina in het Spaans, zoals in het volgende voorbeeld:

(1)  Nací en un hospital.

‘Ik werd geboren in een ziekenhuis.’

In dit voorbeeld zien we dat het persoonlijk voornaamwoord yo ‘ik’ voor het subject bij nací ‘werd geboren’ niet aanwezig is in de zin. De gangbare visie binnen de linguïstiek is dat deze afwezigheid van het subjectpronomen samenhangt met de uitgebreidheid van de Spaanse congruentiemarkeringen (agreement), waardoor je uit de werkwoordsvorm nací kunt afleiden dat het onderwerp yo ‘ik’ moet zijn. In een recent artikel heeft Kees Hengeveld een andere mogelijkheid geopperd, namelijk dat het verschijnsel van de ontbrekende subjectpronomina in het Spaans niet zozeer samenhangt met agreement maar misschien verklaard zou moeten worden als het weglaten van het topic van de zin wanneer dit gegeven is en uit de context afgeleid kan worden.

In mijn onderzoek heb ik geprobeerd na te gaan of er empirsche ondersteuning gevonden kan worden voor de hypothese van Hengeveld. Ik heb daarvoor een bestaand corpus (PRESEEA) gebruikt van hedendaags gesproken standaard-Spaans uit de omgeving van Madrid. Bestudering van het corpus leverde een aantal bevindingen op die tegen het voorstel van Hengeveld pleiten. Zo bleek bijvoorbeeld dat het in het Spaans ook mogelijk is om het subjectpronomen weg te laten als dit een nieuw topic is of als de spreker een eerder topic weer opneemt. Bijvoorbeeld:

(2)  La panda que formamos allí era no solamente del curso nuestro sino de varios cursos, y entonces bueno salió con ella.

‘De groep waarmee we daar optrokken was niet alleen van onze opleiding maar van verschillende opleidingen, en nou ja, toen kreeg hij dus iets met haar.’

Ook kwam naar voren uit het corpus dat sprekers vaker wel een expliciet subjectpronomen gebruiken bij vormen van het werkwoord die niet volledig distinctief zijn, zoals in een van de vormen van de pretérito imperfecto: mandaba ‘stuurde’en vivía ‘leefde’ kunnen zowel naar de 1e als de 3e persooon sg verwijzen. Bijvoorbeeeld:

(3)  … y allí compraba mi madre torrijas. Ella las hacía en casa pero las compraba allí porque eran de canela.

‘… en daar kocht mijn moeder wentelteefjes. Ze maakte ze ook thuis maar ze kocht ze daar omdat die met kaneel waren.’

Ook dit is een aanwijzing dat het weglaten van subject-pronomina wel degelijk samenhangt met de agreement. Als de mogelijkheid om het subjectpronomen weg te laten zou afhangen van de gegevenheid van het topic, dan zou het defectieve paradigma er niet toe doen en zou er dus geen reden zijn om het subject bij ambigue werkwoordsvormen vaker expliciet uit te drukken.

De conclusie van mijn onderzoek luidt dat de resultaten erop wijzen dat de mogelijkheid om subjectpronomina weg te laten in het Spaans niet samenhangt met discourse factoren maar vanuit het perspectief van de agreement verklaard moet worden.
(tekst Heleen Bos)

Wie geïnteresseerd is in de theoretische achtergronden van het onderzoek kan een uitgebreide samenvatting lezen in het attachment.

About blognostrumuva

blog voor de Collectie Romaanse Talen van de Universiteitsbibliotheek van de UvA (universiteit van Amsterdam)
This entry was posted in Spaans and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s